Aşı nedir ve neden senin için önemli?
Bu makale yapay zeka kullanılarak Almancadan otomatik olarak çevrilmiştir ve bu dilde editoryal denetimden geçmemiştir. Almanca sürüm esas alınır.
Aşılar, kızamık, grip veya corona gibi tehlikeli hastalıklardan seni korur. Bir aşı sırasında vücuduna, hastalık etkenlerinin küçük ve zararsız parçalarını içeren bir sıvı enjekte edilir. Böylece vücudun hastalığı hızlı bir şekilde tanımayı ve savuşturmayı öğrenir.
Bazen aşıları birden fazla kez yaptırman veya düzenli olarak yenilemen gerekebilir, böylece tam bir koruma sağlanmış olur. Bu, ilk aşıdan sonra vücudunun hastalık etkenlerine karşı yeterli koruma oluşturabilmesi için daha fazla doz aşı alman gerektiği anlamına gelir. Yenileme aşıları önemlidir, çünkü zamanla koruma azalabilir. Bu aşılar, vücudunun hastalığa karşı sürekli olarak etkili bir şekilde savaşabilmesini sağlar.
Özellikle hangi aşılar önemlidir?
Belirli yaş gruplarında veya risk gruplarında önerilen aşılar vardır. Risk grupları, önceden var olan hastalıkları veya yaşları nedeniyle daha ağır hastalanma riski taşıyan kişilerden oluşur.
İşte Almanya'da özellikle önerilen bazı aşılar:
- Kabakulak, kızamık, kızamıkçık (MMR):Bu aşılar özellikle çocuklar için önemlidir, ancak daha önce yaptırmamış yetişkinlerin de aşı yaptırması önerilir.
- Grip:Aşı karnesinde influenza olarak geçer. Özellikle yaşlılar, hamileler ve belirli hastalıkları olan kişiler için grip aşısı önerilir. Her yıl yenilenmesi gerekir.
- Corona:Aşı karnesinde COVID-19 olarak geçer. Herkes için corona virüsüne karşı aşı önerilir. Yaşlı kişilerde uzun süreli koruma sağlamak için yenileme aşıları gerekli olabilir. Corona için bu yenileme aşıları her yıl yapılmalıdır.
- Tetanoz (kazıklı humma):Bu aşı, yaralar yoluyla bulaşan enfeksiyonlara karşı korur ve her on yılda bir yenilenmesi gerekir.
- Boğmaca:Aşı karnesinde aşı maddesi "Pertussis" olarak geçer. Bu aşı özellikle küçük çocukları ve bebekleri ağır öksürükten korur.
- HPV (İnsan papilloma virüsü):Bu aşı, belirli kanser türlerine karşı korur. 9 ila 14 yaş arasındaki kız ve erkek çocuklara önerilir.
- Hepatit B:Bu aşı, karaciğer iltihabına karşı korur ve özellikle seyahat edenler veya kronik karaciğer hastalığı olan kişiler için önemlidir.
- Pnömokok:Bu aşı, zatürreye karşı korur ve özellikle yaşlılara önerilir.
- Meningokok:Bu aşı, tehlikeli beyin zarı iltihaplarına karşı korur ve özellikle genç yetişkinlere önerilir.
- Hepatit A:Bu aşı, hijyeni zayıf olan bölgelerde seyahat ederken önerilir.
- Seyahat aşıları:Belirli ülkelere seyahat ederken ek aşılar gerekli olabilir (örneğin, tifo veya sarıhummaya karşı).
Aşıların masraflarını kim karşılar?
Yasal sağlık sigortası, Robert Koch Enstitüsü'nün (RKI) aşı takvimine dahil olan aşıların masraflarını karşılar, örneğin grip, kızamık ve tetanoz aşıları gibi. Mevcut yılın aşı takvimine doğrudan Robert Koch Enstitüsü'nün web sitesinden ulaşabilirsin RKI - Aşı Takvimi. Robert Koch Enstitüsü, aşı takvimini başka dillere de çevirmektedir: Arapça, İngilizce, Farsça, Fransızca, Portekizce, Rusça, İspanyolca, Türkçe, Ukraynaca. Aşı takvimlerine şu adresten ulaşabilirsin RKI - Farklı dillerde aşı bilgilendirmesi - 10 dilde aşı takvimi
Tüm önemli aşıları yaptırıp yaptırmadığını nasıl anlarsın?
Düzenli olarak tüm gerekli aşıların olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Böylece sağlıklı kalır ve hastalıklardan korunmuş olursun. En iyisi aşı karneni yanında götürerek aile hekiminle görüşmektir. Doktorun, hangi aşıların gerekli olduğunu veya yenileme aşılarına ihtiyacın olup olmadığını söyleyebilir. Henüz aşı karnesi olmayanlar veya kaybedenler, aile hekiminden yeni bir tane alabilir.
Aşı karnesi nedir?
Aşı karnesi, aldığın tüm aşıların kaydedildiği küçük sarı bir kitaptır. Bu belge, aşılarını takip etmeni sağlar. Özellikle yurt dışına seyahat ederken veya belirli işlerde çalışırken bazı aşıları yaptırdığını kanıtlaman gerektiğinde çok önemlidir.
Aşı karnende şunlar yer alır:
- kullanılan aşı maddesinin adı,
- aşı tarihleri,
- aşıyı yapan doktorun adı ve soyadı.
Aşı karneni her zaman yanında bulundurman önemlidir, çünkü bir aşıya ihtiyacın olduğunda veya kanıt sunman gerektiğinde gerekebilir.
Ayrıca dijital bir aşı karnesi de bulunmaktadır. Bu sayede aşılarını cep telefonunda kolayca saklayabilir ve önemli aşıları kaçırmamış olursun. Uygulamanın adı "ImpfPassDE" olup Google Play Store'dan (Android için) veya App Store'dan (iPhone için) ücretsiz olarak indirilebilir. Dijital aşı karnesi hakkında daha fazla bilgiye şu adresten ulaşabilirsin ImpfPassDE Uygulaması - Dijital aşı karneniz artık yanınızda!